Z granitu można zrobić naprawdę piękne i trwałe schody. Trzeba jednak pamiętać o jednej rzeczy: sam dobry kamień jeszcze nie gwarantuje dobrego efektu. Dużo zależy od tego, jak zostanie rozplanowany, pocięty i obrobiony.
Ostatnio miałem okazję zobaczyć schody granitowe prowadzące do biblioteki na Kociewiu. Zastosowany granit był całkiem dobrym materiałem, ale sposób wykonania okładziny pokazał, jak łatwo można stracić na estetyce, próbując dopasować schody do gotowych formatek.
Formatka 60 × 60 cm nie zawsze jest dobrym rozwiązaniem
W tym przypadku wykorzystano gotowe elementy o wymiarach około 60 × 60 cm. Na pierwszy rzut oka wydaje się to prostym rozwiązaniem – kupujemy gotowe płyty, docinamy je i układamy na schodach. Tyle że schody nie zawsze mają wymiary, które idealnie pasują do takich formatek.
Na końcu biegu pojawiły się więc dość przypadkowe docinki. Zamiast pełnych, dobrze rozplanowanych elementów trzeba było „dobrać” kawałki z tego, co zostało. W efekcie pojawiły się małe fragmenty, które po prostu rzucają się w oczy.
Nie udało się również odpowiednio rozplanować mijania fug. Przy dobrze zaprojektowanej okładzinie można tak rozmieścić elementy, żeby spoiny tworzyły uporządkowany układ. Tutaj tego zabrakło.
I właśnie takie rzeczy sprawiają, że nawet ładny granit nie wygląda tak, jak powinien.
Krawędź schodu to nie detal, który można pominąć
Druga rzecz, która zwróciła moją uwagę, to narożnik jednego ze stopni. Kant nie został odpowiednio zatępiony przez sfazowanie i w efekcie narożnik się ukruszył. To niby drobiazg, ale na schodach takie drobiazgi mają znaczenie. Krawędź stopnia jest jednym z najbardziej narażonych miejsc. Wystarczy uderzenie twardym przedmiotem albo przypadkowe zahaczenie i ostry kant może się wyszczerbić.
Dlatego w dobrze wykonanych schodach warto pomyśleć o krawędziach już na etapie przygotowania kamienia. Niewielka faza czy inne odpowiednie wykończenie nie tylko poprawia wygląd. Przede wszystkim sprawia, że krawędź jest mniej podatna na przypadkowe uszkodzenie.
Kamieniarz może zrobić to inaczej
I tutaj dochodzimy do podstawowej różnicy pomiędzy kupieniem gotowej formatki a zamówieniem schodów w zakładzie kamieniarskim.
Kamieniarz przyjeżdża, mierzy schody i może przygotować elementy dokładnie pod konkretny wymiar.
Nie musi zaczynać od pytania: „Jak dopasować schody do płyty 60 × 60 cm?”
Może zrobić odwrotnie: „Jak najlepiej rozplanować kamień na tych konkretnych schodach?”
To niby niewielka różnica, ale efekt końcowy może być zupełnie inny.
Jeżeli pozwalają na to wymiary i konstrukcja schodów, stopień można przygotować jako jeden element. Można też odpowiednio zaplanować podstopnice, miejsca łączenia i przebieg fug. Dzięki temu nie trzeba później na budowie kombinować, jak wykorzystać resztki formatki.
Dobra robota zaczyna się przed cięciem kamienia
Przy schodach kamiennych bardzo dużo można zrobić jeszcze przed rozpoczęciem produkcji. Najpierw trzeba dokładnie zmierzyć schody i zastanowić się, jak będą wyglądały poszczególne elementy. Dopiero później warto ciąć kamień. Trzeba również ustalić, gdzie będą fugi, jak będą się mijały poszczególne elementy i które krawędzie będą widoczne. To właśnie tutaj doświadczenie kamieniarza ma duże znaczenie. Bo można mieć ten sam granit, a po wykonaniu dwóch różnych realizacji otrzymać dwa zupełnie różne efekty.
Nie chodzi o to, że marketowe formatki są złe
Nie mam nic przeciwko gotowym formatkom. W odpowiednim zastosowaniu mogą być bardzo dobrym rozwiązaniem. Jeżeli wymiar płyty pasuje do schodów i można z niej zrobić estetyczną okładzinę bez dużej ilości docinek – dlaczego nie?
Problem zaczyna się wtedy, kiedy to formatka zaczyna decydować o wyglądzie schodów. Jeżeli mamy schody o określonych wymiarach, a próbujemy za wszelką cenę wpasować w nie gotowe płyty, może się okazać, że na końcu zostają nam dziwne kawałki, niepasujące fugi i rozwiązania, których na początku w ogóle nie planowaliśmy.
A przecież schody robimy na wiele lat.
Warto zamówić kamień przygotowany specjalnie na nasze schody
Moim zdaniem właśnie dlatego przy wykonywaniu schodów z granitu warto skorzystać z usług zakładu kamieniarskiego.
Nie chodzi tylko o to, że kamieniarz „potnie płytę”.
Chodzi o to, że może zaplanować całą okładzinę, przygotować elementy w odpowiednich wymiarach, wykonać właściwą obróbkę krawędzi i dopasować wszystko do konkretnych schodów. Dzięki temu można uniknąć przypadkowych docinek i niepotrzebnego „szatkowania” dużych płyt na małe kawałki. A dobrze wykonane schody powinny sprawiać wrażenie, że każdy element znalazł się tam dokładnie w tym miejscu, w którym powinien.
Schody to nie puzzle z gotowych kawałków
To chyba najprostszy wniosek z tego, co zobaczyłem na Kociewiu. Dobry kamień można zepsuć złym rozplanowaniem. Dlatego zanim kupimy gotowe formatki, warto pokazać schody kamieniarzowi. Czasami może się okazać, że niewielka różnica w cenie materiału i jego przygotowania da zdecydowanie lepszy efekt końcowy.
W przypadku schodów szczególnie warto zapłacić nie tylko za sam granit, ale również za pomiar, doświadczenie, właściwy rozkrój i obróbkę kamienia. Bo później, kiedy schody są już zamontowane, na poprawienie źle zaplanowanego układu fug czy dziwnych docinek jest zdecydowanie za późno.